Mô hình giá là những hình dạng lặp lại trên biểu đồ, cho biết xu hướng có thể đảo chiều hay đi tiếp. Cách nhận diện hai đỉnh, hai đáy, vai đầu vai, tam giác, cờ, cách đo mục tiêu giá, hai cách vào lệnh và công cụ tính giá vào, cắt lỗ, khối lượng cho từng mô hình.
Nhớ nhanh
Tóm tắt 30 giây
- Mô hình đảo chiều (hai đỉnh, hai đáy, vai đầu vai) xuất hiện ở cuối xu hướng; mô hình tiếp diễn (tam giác, cờ) là nhịp nghỉ giữa xu hướng.
- Mô hình chỉ hoàn thành khi nến đóng cửa qua đường viền cổ hoặc cạnh phá vỡ; trước đó chỉ là “có thể”.
- Mục tiêu thường đo bằng chiều cao mô hình cộng (trừ) vào điểm phá vỡ.
- Mô hình thất bại khá thường xuyên: luôn có cắt lỗ và tính khối lượng theo rủi ro.
Giá vàng trong bài là số minh họa. Mô hình giá mô tả hành vi quá khứ, không đảm bảo giá sẽ đi đúng mục tiêu.
Mô hình giá là gì?
Mô hình giá (chart pattern) là những hình dạng mà giá vẽ ra lặp đi lặp lại trên biểu đồ. Chúng chia thành hai nhóm: đảo chiều báo xu hướng có thể kết thúc, và tiếp diễn báo xu hướng chỉ đang nghỉ.
| Nhóm | Mô hình | Xuất hiện ở đâu |
|---|---|---|
| Đảo chiều giảm | Hai đỉnh, vai đầu vai | Cuối xu hướng tăng, gần kháng cự mạnh |
| Đảo chiều tăng | Hai đáy, vai đầu vai ngược | Cuối xu hướng giảm, gần hỗ trợ mạnh |
| Tiếp diễn | Tam giác, cờ, cờ đuôi nheo, hình chữ nhật | Giữa xu hướng, sau một nhịp đi mạnh |
Mô hình hai đỉnh, hai đáy
Hai đỉnh (Double Top) là mô hình đảo chiều phổ biến và dễ nhận ra nhất:
- Đỉnh 1: xu hướng tăng tạo đỉnh rồi điều chỉnh về một đáy — đáy này chính là đường viền cổ.
- Đỉnh 2: giá quay lên nhưng không vượt được đỉnh 1 (chênh lệch vài USD với vàng là bình thường).
- Xác nhận: nến đóng cửa dưới viền cổ. Chưa đóng cửa dưới viền cổ thì mới chỉ là một vùng đi ngang.
- Hai đáy (Double Bottom) là hình ngược lại ở cuối xu hướng giảm: hai đáy ngang nhau, xác nhận khi đóng cửa trên viền cổ.
Mô hình vai đầu vai
Vai đầu vai (Head and Shoulders) gồm ba đỉnh, đỉnh giữa cao nhất. Biểu đồ bên trái là vai đầu vai, bên phải là tam giác tăng — một mô hình tiếp diễn sẽ nói ở phần sau:
Biểu đồ minh họa với giá vàng mô phỏng, không phải dữ liệu thật.
- Vai trái và đầu: xu hướng tăng tạo đỉnh, rồi một đỉnh cao hơn (đầu).
- Vai phải: nhịp tăng sau đầu yếu hơn, đỉnh thấp hơn đầu — dấu hiệu bên mua cạn sức (cấu trúc đỉnh cao dần đã bị phá).
- Viền cổ nối hai đáy hai bên đầu; có thể nằm ngang hoặc hơi nghiêng.
- Vai đầu vai ngược là phiên bản đảo chiều tăng ở cuối xu hướng giảm.
Mô hình tam giác
Tam giác hình thành khi biên độ dao động hẹp dần: hai bên mua bán giằng co cho tới khi một bên thắng. Có ba loại:
| Loại tam giác | Hình dạng | Thường phá về |
|---|---|---|
| Tam giác tăng | Cạnh trên nằm ngang, đáy cao dần | Phía trên (theo xu hướng tăng) |
| Tam giác giảm | Cạnh dưới nằm ngang, đỉnh thấp dần | Phía dưới (theo xu hướng giảm) |
| Tam giác cân | Đỉnh thấp dần và đáy cao dần | Thường theo xu hướng trước đó, nhưng cần chờ phá thật |
Mô hình cờ và cờ đuôi nheo
Cờ là mô hình tiếp diễn ngắn hạn, hay gặp ở vàng sau các phiên tin mạnh:
- Cột cờ: một nhịp tăng (giảm) mạnh và nhanh, thường sau tin tức hoặc phá vỡ vùng giá.
- Lá cờ: giá nghỉ trong một kênh nhỏ dốc ngược chiều cột cờ; cờ đuôi nheo là khi vùng nghỉ có dạng tam giác nhỏ.
- Thời gian nghỉ ngắn: lá cờ kéo dài quá lâu hoặc điều chỉnh quá 50% cột cờ thì không còn là cờ.
- Mục tiêu: điểm phá vỡ lá cờ cộng (trừ) chiều dài cột cờ.
Cách đo mục tiêu giá
Quy tắc chung: mục tiêu = điểm phá vỡ ± chiều cao mô hình. Áp dụng cho các ví dụ trong bài:
| Mô hình | Chiều cao đo từ | Ví dụ trong bài |
|---|---|---|
| Hai đỉnh | Đỉnh xuống viền cổ | 4.020 − (4.060 − 4.020) = 3.980 |
| Vai đầu vai | Đầu xuống viền cổ | 4.011 − (4.058 − 4.011) = 3.964 |
| Tam giác tăng | Phần rộng nhất của tam giác | 4.020 + (4.020 − 3.996) = 4.044 |
| Cờ tăng | Chiều dài cột cờ | 4.034 + (4.036 − 3.994) = 4.076 |
Mục tiêu đo theo chiều cao là ước lượng, không phải mức giá chắc chắn. Nhiều người chốt một phần ở giữa đường, hoặc chốt sớm hơn nếu có vùng kháng cự chắn trước mục tiêu.
Hai cách vào lệnh với mô hình giá
| Vào khi phá vỡ | Vào khi kiểm tra lại | |
|---|---|---|
| Cách làm | Đặt lệnh khi nến đóng cửa qua viền cổ, hoặc Sell Stop / Buy Stop ngay ngoài viền cổ | Chờ giá quay lại chạm viền cổ (đảo vai) rồi đặt Sell Limit / Buy Limit |
| Ưu điểm | Không bỏ lỡ khi giá chạy thẳng | Giá vào tốt hơn, cắt lỗ gần hơn, R:R cao hơn |
| Nhược điểm | Dễ dính phá vỡ giả | Khoảng một nửa số lần giá không quay lại |
| Cắt lỗ | Trên vai phải / giữa mô hình (gần, R:R tốt) hoặc trên đỉnh mô hình (xa, an toàn hơn) | |
Công cụ tính lệnh theo mô hình
Chọn mô hình và nhập hai mức giá chính (đỉnh hoặc đầu, và viền cổ hoặc điểm phá vỡ). Công cụ tính mục tiêu, lệnh chờ, cắt lỗ, R:R và khối lượng theo mức rủi ro của bạn.
Tính lệnh theo mô hình giá
Chọn mô hình, nhập hai mức giá chính. Áp dụng cho vàng XAUUSD, 100 oz/lot.
Lệnh chờ đặt ngoài viền cổ (hoặc cạnh phá vỡ) một khoảng đệm để chỉ khớp khi giá phá thật. Với mô hình cờ, công cụ lấy chiều cao = điểm phá vỡ − chân cột cờ, gần đúng với chiều dài cột cờ. Quy đổi VNĐ theo tỷ giá 26.100 đ/USD. Chưa tính spread và trượt giá.
Sai lầm thường gặp
- Thấy mô hình ở khắp nơi: hai đỉnh trên M5 cách nhau 10 phút không có ý nghĩa như hai đỉnh trên H4, D1.
- Vào lệnh trước khi mô hình hoàn thành: bán ở đỉnh 2 khi giá chưa thủng viền cổ là đoán, không phải giao dịch theo mô hình.
- Bỏ qua bối cảnh: mô hình đảo chiều cần có xu hướng trước đó để đảo; mô hình tiếp diễn ngược xu hướng lớn dễ thất bại.
- Kỳ vọng giá luôn tới mục tiêu: chốt một phần sớm, dời cắt lỗ về hòa vốn khi giá đi được nửa đường.
- Không có kế hoạch khi mô hình thất bại: giá quay ngược vào trong mô hình và vượt vai phải là tín hiệu thoát lệnh ngay.
Giao dịch theo mô hình giá, nhận lại tiền mỗi lot
TradeSao là đối tác giới thiệu (IB) và nhận hoa hồng khi bạn mở tài khoản qua liên kết. Giao dịch có rủi ro cao, xem Cảnh báo rủi ro.
Câu hỏi thường gặp
Mô hình giá nào đáng tin nhất?
Không có mô hình luôn đúng. Hai đỉnh, hai đáy và vai đầu vai trên khung H4, D1, xuất hiện tại vùng hỗ trợ, kháng cự quan trọng và được xác nhận bằng nến đóng cửa qua viền cổ thường đáng tin hơn các mô hình nhỏ trên khung ngắn.
Khi nào mô hình hai đỉnh được xác nhận?
Khi nến đóng cửa dưới đường viền cổ (đáy giữa hai đỉnh). Trước đó, hai đỉnh chỉ là một vùng đi ngang có thể bị phá lên bất cứ lúc nào.
Mục tiêu giá của mô hình tính thế nào?
Lấy chiều cao mô hình (từ đỉnh hoặc đầu tới viền cổ, hoặc chiều dài cột cờ) rồi cộng hoặc trừ vào điểm phá vỡ. Đây là ước lượng; nên chốt một phần sớm hơn nếu có vùng hỗ trợ, kháng cự chắn trước.
Mô hình thất bại thì làm gì?
Khi giá phá viền cổ rồi quay ngược vào trong mô hình và vượt vai phải (hoặc đỉnh 2), mô hình đã thất bại: thoát lệnh theo cắt lỗ. Mô hình thất bại đôi khi lại cho tín hiệu mạnh theo hướng ngược lại.
Nội dung chỉ nhằm mục đích kiến thức, không phải khuyến nghị đầu tư. Giao dịch Forex, vàng và CFD có đòn bẩy có rủi ro cao, bạn có thể mất toàn bộ vốn. Xem Cảnh báo rủi ro.
